Transport: TollRo z błędami, kolej IT–ES wraca

TollRO rusza z błędami i groźbą protestów

Rumuński system poboru opłat za kilometry TollRO wystartował 1 października 2026 r. po kilku przesunięciach terminu (pierwotnie początek roku, potem 1 lipca). Branża nie kryje irytacji. Sekretarz generalny UNTRR Radu Dinescu nie zostawił suchej nitki na gotowości systemu: "Nu funcţionează. Dacă nu funcţionează, ce erori să dea? Prima chestie, ca să funcţioneze, trebuie să poţi să o deschizi" powiedział dla Știrile ProTV (29.09.2026). Podobnie ocenił sytuację prezes COTAR Vasile Ştefănescu: "Sistemul nu funcţionează. Au încercat câţiva transportatori de la noi să se integreze şi nu se pot loga" tamże. Dinescu policzył też, ile czasu zajmuje samo wystawienie biletu trasowego: "Am făcut o simulare şi emiterea unui singur tichet durează undeva, la cinci minute. La 300 de maşini, înseamnă aproximativ 1.500 de minute, adică 25 de ore" Știrile ProTV. Z 600 testów przeprowadzonych przez jedną firmę 80 proc. okazało się niezgodnych, a ta sama trasa była taryfikowana raz na 144,42 lei, raz na 156,90 lei - podaje ten sam artykuł. Efekt uboczny: w Arad i w Mehedinți przewoźnicy demonstracyjnie jeździli obwodnicami ze zmniejszoną prędkością, domagając się odroczenia kar.

Na LinkedInie branża próbuje się do tego przygotować na chłodno. Firma E100 ogłosiła w dniu startu: "𝗧𝗼𝗹𝗹𝗥𝗼 𝗵𝗮𝘀 𝗮𝗿𝗿𝗶𝘃𝗲𝗱. Romania has officially switched to a pay-per-kilometre road tolling system (...) Planning routes through Romania? Make sure your drivers and fleet are ready for the new system from day one." Kilka dni wcześniej narzędzie do kalkulacji tras RouteCalc pytało wprost: "TollRo starts on 1 October. Are your transport rates ready? (...) This can help pricing, tendering and transport teams identify which routes are most affected and where transport rates may need to be reviewed."

Paliwo "nokautuje" branżę - starcie o dopłaty na Facebooku ZMPD

Równolegle z TollRO polscy przewoźnicy toczą własną wojnę - o ceny oleju napędowego. Prezes Związku Pracodawców "Transport i Logistyka Polska" Jan Buczek alarmował w rozmowie z Informacyjną Agencją Radiową: "Obecny wzrost cen paliw już praktycznie nokautuje nas w narożniku, w którym się znajdujemy. Nie jesteśmy w stanie przenieść rosnących kosztów na klientów" ZMPD na Facebooku, 29.09.2026. Buczek przywołał też twarde liczby: "Z 34-procentowego udziału w pracy przewozowej w Unii Europejskiej w 2024 r. spadliśmy do 20-procentowego w roku 2026" tamże. Apel o dopłaty i podatek od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych trafił do premiera i prezydenta, ale komentarze pod postami ZMPD pokazują, że cierpliwość kierowców i właścicieli firm się kończy. Piotr Dymek nie przebierał w słowach: "ZMPD od lat tylko umiecie listy pisać..... tzw.przewoźnicy z całego eurokołchozu jeszcze nie dorośli żeby zadbać o interes kierowców i swoich firm..... ważne że składki wpływają na konto.... tyle potraficie" komentarz na Facebooku. Mateusz Pasieka poszedł dalej, wskazując, że poprzednie ulgi i tak nie obniżyły cen netto, a realnymi problemami branży są szara strefa i konkurencja z Ukrainy: "Ostatnim razem jak wprowadzali te wszystkie cudowne ulgi to przewoźnikom hurt netto szedł do góry, więc koszty tylko rosły i co? I nikogo to nie obchodziło. (...) Zajmijcie się lepiej dzikim napływem przewoźników z Ukrainy i ich faworyzacją, bo Polscy przewoźnicy nie mają jak z nimi konkurować" komentarz na Facebooku. Krótko i dosadnie podsumował to Kuba Sawicki: "Panie Buczek może czas wziąć się za robotę bo zaraz z tego transportu zrobi się ruina" komentarz na Facebooku.

Ukraińscy przewoźnicy i puste kilometry - gorące tematy w komentarzach

W tych samych wątkach wraca temat przewag konkurencyjnych na granicy. Wasil Damian opisał konkretny przypadek odprawy: "AEO ukrainskie. Prosiłem pisalem juz 2 miesiące o problemie. Auta ua z AEO czekaja 15min na wjazd do Pl. Polskie samochody stoja 5dni w kolejce ..." komentarz na Facebooku. Z kolei na LinkedInie dyskusja pod postem Ary Aznavouriana o uzależnieniu Europy od diesla (96 proc. ciężarówek na drogach UE jeździ na ON) skręciła w stronę pustych przebiegów. Lasha Amashukeli z branży road transportu w Europie dodał: "But based on my experience in the European road transport market, I would add another major margin killer: Empty kilometres. According to Eurostat, 21.8% of EU road-freight vehicle-kilometres were driven empty in 2025 (...) better backhaul matching and fleet utilization can sometimes protect a carrier's margin more effectively than trying to negotiate a few extra cents on the freight rate" LinkedIn. Podobne liczby tego samego dnia (1.10.2026) opublikowała platforma przetargowa Alpega: "EU diesel prices have hit a new 2026 record with the average prices reaching €2.26 per litre, up 38% since February (...) Around 20% of road freight kilometres in the EU are driven empty."

Kolej kontra droga: inwestycje w Hiszpanii i spór o integrację intermodalną

Po stronie pozytywnych newsów - rozwój intermodalu. RailFreight.com poinformował 6 października: "Spain has signed 1.2 billion worth of port-rail (...) The Ministry of Transport has approved a financial programme that will mobilise nearly €2 billion to improve port accessibility in 2026." To wpisuje się w szerszą debatę, którą na LinkedInie otworzył konsultant logistyczny Kris Kosmala, pytając, czy w Europie jest miejsce na kolejnego gracza integrującego transport kolejowy z portami, obok MEDWAY, HHLA/METRANS i Hupac Group: "I have to preemptively say that multi-modal terminal operators and rail freight carriers tend to be separate businesses, so there are only a few examples for the integrated model in Europe (...) Is there [any] room for another company like those three to step onto the intermodal handling and transport stage in Europe?" LinkedIn. Wątek przyciągnął też polskie oko - Przemysław Zemla poprawił mapę sieci Metrans w komentarzu: "Mistake at map: Wroclaw is „Cooperating terminal”" LinkedIn. Sam Kosmala przypomniał też, jak bezwzględna jest ta branża organizacyjnie: "minimum length of your train must be economically viable to you for every crossing considering the network access fees and terminal charges. No faking it with 20 wagons, 50 minimum, 70 even better" tamże.

Stawki transportowe pod presją na każdym froncie

Na koniec szerszy obraz rynku, bo stawki nie rosną w próżni. Konsultant Alain-Fabrice Lavialle z Alpegi zebrał dane ze wszystkich gałęzi transportu: "Road: European contract rates up ~9% year-on-year, diesel near 1.94 EUR/litre (+27% YoY), and ~502,000 driver positions still unfilled. Ocean: Asia-US West Coast spot rates up ~120% since mid-May; Asia-Europe still 15-20% above the 2019 baseline (...) Air: global rates up ~16% year-on-year in Q1 (...) Rail: firm pricing, with shippers loading available cars into peak season" LinkedIn. Jego konkluzja trafia w sedno tego, o czym mówi dziś cała branża: "The companies weathering this best aren't the ones with the biggest contracts. They're the ones who actually understand and regularly test their own cost structure." Litewski przewoźnik Tautvydas Lukošius dodał z perspektywy praktyka: "I think the practical issue is that customers still expect transport prices to stay stable while almost every cost behind the truck keeps moving (...) Probably another reason why long fixed-rate agreements without a proper fuel adjustment mechanism are becoming harder to justify" LinkedIn.

Sentyment dnia

Nastroje branży TSL są dziś wyraźnie podgrzane, ale nie panikarskie - to złość operacyjna, nie defetyzm. W Rumunii dominuje frustracja techniczna wobec TollRO (system "nie działa", testy zawodzą w 80 proc.) i realna groźba eskalacji protestów, jeśli ruszą kary. W Polsce ton nadaje temat kosztów paliwa i poczucie, że apele organizacji branżowych do rządu nie przekładają się na konkrety - komentarze pod postami ZMPD są ostrzejsze wobec własnej reprezentacji niż wobec rządu, z powtarzającymi się wątkami konkurencji ukraińskiej i szarej strefy. Na LinkedInie przeważa chłodniejszy, analityczny ton - diesel, puste kilometry i presja kosztowa na wszystkich gałęziach transportu to dane, nie emocje, ale wnioski są zbieżne z tym, co piszą kierowcy na Facebooku: marże są dziś wyciskane z każdej strony naraz.

Fora kierowców UE (trucker-forum.at, forum.soferdetir.ro) oraz Wykop.pl nie dostarczyły dziś świeżych, jednoznacznie datowanych wątków o TollRO ani stawkach frachtowych - dyskusje tam toczą się wolniej niż na Facebooku i LinkedInie, więc pominięto je w cytatach.